بوی بد دهان در گربهها موضوعی است که بسیاری از سرپرستان حیوانات خانگی دیر به آن توجه میکنند. اغلب تصور میشود چون گربهها مسواک نمیزنند، داشتن بوی بد دهان طبیعی است؛ در حالیکه از نگاه دامپزشکی، بوی زننده و مداوم دهان معمولاً نشانه وجود یک مشکل جدی در بدن گربه است. این مشکل میتواند از بیماریهای دهان و دندان شروع شود یا حتی به اختلالات متابولیک و ارگانهای داخلی مربوط باشد.
بوی خفیف غذا بلافاصله بعد از خوردن طبیعی است و باید بهسرعت از بین برود. اما اگر بوی بد دهان ماندگار، تند یا غیرعادی باشد، لازم است علت آن بهدقت بررسی شود. گربهها بهطور غریزی درد خود را پنهان میکنند و در بسیاری از موارد، بوی دهان تنها علامتی است که سرپرست متوجه آن میشود.
مشکلات دندان و لثه؛ شایعترین علت هالیتوزیس
طبق بررسیهای دامپزشکی و مطالعات تیم مانل پت ، بیشترین موارد بوی بد دهان در گربهها به مشکلات دندانی و لثه مربوط میشود. تجمع باقیمانده غذا، بزاق و باکتریها روی سطح دندان باعث تشکیل پلاک میشود. این پلاک در صورت عدم رسیدگی، به جرم یا تارتار تبدیل شده و محیط مناسبی برای رشد باکتریهای مولد بوی بد فراهم میکند.
جرم دندانی در نهایت به التهاب لثه یا ژینژیویت منجر میشود. در این حالت لثهها قرمز، متورم و دردناک هستند و گاهی خونریزی دیده میشود. نکته مهم این است که بسیاری از گربهها حتی با وجود درد شدید دهان، همچنان غذا میخورند و همین موضوع باعث میشود بیماری دیر تشخیص داده شود.
بیماریهای پنهان دهان؛ FORL را دستکم نگیرید
یکی از بیماریهای شایع اما کمتر شناختهشده در گربهها، بیماری FORL است؛ مشکلی که در آن دندانها از داخل تحلیل میروند و بهمرور تخریب میشوند. این بیماری اغلب از بیرون قابل مشاهده نیست و تنها با عکسبرداری اشعه ایکس تشخیص داده میشود. گربه مبتلا به FORL درد زیادی را تحمل میکند و بوی بد دهان یکی از نشانههای رایج آن است. درمان معمولاً شامل کشیدن دندانهای آسیبدیده است تا منبع درد و عفونت حذف شود.
وقتی منشاء بو دهان نیست
گاهی بوی بد دهان هیچ ارتباطی با دندان ندارد. بوی شیرین یا میوهای میتواند نشانه دیابت باشد، در حالیکه بوی شبیه به ماهی یا تعفن اغلب به مشکلات گوارشی یا کبدی مربوط میشود. یکی از مهمترین هشدارها، بویی شبیه به ادرار یا آمونیاک است که معمولاً با نارسایی کلیه ارتباط دارد.
نارسایی مزمن کلیه یکی از شایعترین بیماریها در گربههای مسن است. اگرچه این بیماری درمان قطعی ندارد، اما با تشخیص زودهنگام و تغذیه مناسب میتوان آن را کنترل کرد و کیفیت زندگی گربه را به شکل قابل توجهی افزایش داد.
نقش تغذیه در سلامت دهان و کاهش بوی بد
تغذیه صحیح یکی از پایههای اصلی سلامت دهان گربه است. غذاهای بسیار نرم یا بیکیفیت بیشتر بین دندانها باقی میمانند و احتمال تشکیل جرم را افزایش میدهند. در مقابل، غذاهای خشک باکیفیت و مخصوص مراقبت از دندان، به دلیل ساختار کیبلها، گربه را وادار به جویدن میکنند و بهصورت مکانیکی به کاهش پلاک کمک میکنند.
بسیاری از سرپرستان آگاه، هنگام انتخاب غذای گربه به کیفیت مواد اولیه، سایز کیبل و مناسب بودن آن برای سلامت دهان توجه میکنند. منابع تخصصی فروش غذای حیوانات خانگی مانند مانل پت معمولاً روی همین موضوع تمرکز دارند و محصولات را بر اساس سن، نژاد و نیازهای خاص گربه دستهبندی میکنند؛ موضوعی که انتخاب غذای مناسب را برای سرپرست بسیار سادهتر میکند.
مراقبتهای خانگی و پیشگیری
اگر گربه شما همکاری کند، مسواک زدن با مسواک و خمیر دندان مخصوص گربه مؤثرترین راه پیشگیری از تشکیل جرم است. در غیر این صورت، میتوان از تشویقیهای دندانی، پودرها یا افزودنیهای مراقبت از دهان استفاده کرد. البته این روشها جایگزین معاینه دامپزشکی نیستند، اما میتوانند فاصله بین جرمگیریهای حرفهای را افزایش دهند.
چه زمانی مراجعه به دامپزشک ضروری است؟
در صورتی که بوی بد دهان گربه مداوم شده یا با علائمی مانند کاهش وزن، بیحالی، خونریزی لثه یا تغییر اشتها همراه باشد، مراجعه به دامپزشک ضروری است. درمانهای خانگی در موارد پیشرفته کافی نیستند و گاهی تنها راه، درمان تخصصی یا جرمگیری تحت بیهوشی است.
جمعبندی
بوی بد دهان در گربهها یک علامت هشداردهنده است، نه یک مسئله طبیعی. این بو میتواند نشانه درد، عفونت یا بیماریهای جدی داخلی باشد. توجه به تغذیه مناسب، مراقبت منظم از دهان و استفاده از منابع تخصصی و آگاهانه برای انتخاب غذای گربه، نقش مهمی در پیشگیری از این مشکلات دارد. با رسیدگی بهموقع، میتوان سلامت دهان و کیفیت زندگی گربه را برای سالهای طولانی حفظ کرد.